Teknik SEO Kontrol Listesi

Arama motoru bir sayfaya ulaşamıyorsa, aynı metin üç farklı adreste açılıyorsa ya da sayfa mobilde saniyelerce boş kalıyorsa, iyi yazılmış bir içerik bile sıralamada karşılığını alamaz. Teknik SEO, içeriğin değerini gösterebilmesi için gereken zemini hazırlar; tarayıcıların siteye erişmesini, doğru sayfanın dizine girmesini ve kullanıcının sayfayı hızlı, kararlı biçimde görmesini sağlar.

Aşağıdaki başlıklar, bir siteyi yayına alırken, yeniden tasarlarken ya da açıklanamayan bir trafik kaybını incelerken izlenebilecek sırayı takip ediyor. Her bölümde neyin kontrol edileceği, hangi araçla bakılacağı ve sonucun nasıl okunacağı yer alıyor.

Tarama ve indeksleme

Tarama, arama motoru botunun bir sayfaya erişip içeriğini okumasıdır; indeksleme ise okunan sayfanın arama sonuçlarında gösterilmek üzere dizine alınmasıdır. İkisi aynı şey değildir: Taranan her sayfa dizine girmez, dizine girmeyen sayfa ise hiçbir sorguda görünmez. Bu yüzden ilk kontrol, önemli sayfaların 200 durum kodu döndürüp döndürmediği ve üzerlerinde yanlışlıkla bırakılmış bir noindex etiketi bulunup bulunmadığıdır.

Search Console'daki Sayfa dizine ekleme raporu, dizinde olan ve olmayan URL'leri nedenleriyle birlikte listeler. Taranmış ama dizine alınmamış ya da keşfedilmiş ama henüz taranmamış görünen sayfalar çoğu zaman teknik bir engelden çok içerik kalitesi veya tarama önceliğiyle ilgilidir. Tek bir sayfanın durumunu görmek için URL Denetimi aracı kullanılır; bu araç Google'ın sayfayı nasıl işlediğini ve hangi adresi kanonik olarak seçtiğini de gösterir.

Örnek bir senaryo: Ürünleri JavaScript ile yüklenen bir liste sayfası tarayıcıda sorunsuz görünür, ama sunucudan gelen ilk HTML'de ürün adları ve bağlantılar yoktur. Google JavaScript'i işleyebilir; yine de ana metnin ve iç bağlantıların ilk HTML'de bulunması daha hızlı ve güvenilir sonuç verir. Kontrol noktası basittir: URL Denetimi'nde taranan sayfanın HTML çıktısında ana metin ve bağlantılar görünüyor mu?

Canonical ve yönlendirmeler

Aynı içerik birden fazla adresten açılabiliyorsa (http ve https, www ile ve www olmadan, sonunda eğik çizgi olan ve olmayan, kampanya parametreli sürümler) arama motoru hangisini göstereceğine kendisi karar verir. rel="canonical" etiketi bu kararda tercih edilen adresi bildirir; ancak bir komut değil, güçlü bir ipucudur. İç bağlantılar, site haritası ve yönlendirmeler başka bir adresi gösteriyorsa Google farklı bir kanonik seçebilir.

Kalıcı olarak taşınan sayfalar için 301 (veya 308), geçici durumlar için 302 (veya 307) yönlendirme kullanılır. Yönlendirme tek adımda hedefe ulaşmalıdır: A'dan B'ye, B'den C'ye giden zincirler taramayı yavaşlatır, döngüler ise sayfayı tamamen erişilemez kılar. Site yenilemelerinde eski ve yeni URL'leri satır satır eşleyen bir tablo hazırlamak, taşımadan sonra kaybolan sayfaları önlemenin en güvenilir yoludur.

URL Denetimi'nde kullanıcının belirttiği kanonik ile Google'ın seçtiği kanoniğin farklı çıkması, sinyallerin birbiriyle çeliştiğini gösterir. Bu çelişkiyi önlemek için şu sorular kontrol edilir:

• Dizine alınması istenen her sayfa kendi adresini canonical olarak gösteriyor mu?
• Canonical etiketi yönlendiren, 404 dönen ya da noindex taşıyan bir adrese işaret ediyor mu?
• İç bağlantılar ara yönlendirmelerden geçmeden doğrudan son adrese gidiyor mu?

Site haritası ve robots

Bu başlıktaki iki dosya sık karıştırılır. XML site haritası, arama motoruna önemli adreslerin listesini sunar; robots.txt ise site kökünde duran ve botlara hangi yolları taramamaları gerektiğini söyleyen düz metin dosyasıdır. Site haritası keşfi kolaylaştırır ama dizine girmeyi sağlamaz; robots.txt taramayı engeller ama bir sayfayı dizinden çıkarmaz.

Site haritasında yalnızca 200 dönen, kanonik ve dizine alınabilir URL'ler yer almalıdır. Bir dosya en fazla 50.000 URL içerebilir ve sıkıştırılmamış hâlde 50 MB'ı geçemez; daha büyük sitelerde birden çok dosya bir site haritası dizin dosyasında toplanır. lastmod değeri yalnızca sayfa gerçekten değiştiğinde güncellenmelidir; Google, priority ve changefreq alanlarını dikkate almadığını belirtir. Site haritasının adresi Search Console'a gönderilmeli ve robots.txt dosyasına Sitemap: satırıyla da eklenmelidir.

En sık karşılaşılan robots.txt sorunu, test ortamındaki Disallow: / satırının canlıya taşınmasıdır; bu tek satır bütün sitenin taranmasını durdurur. İkinci yaygın hata, dizinden çıkarılmak istenen sayfayı robots.txt ile engellemektir: Bot sayfayı açamadığı için üzerindeki noindex etiketini de göremez ve adres başka sayfalardan bağlantı alıyorsa sonuçlarda açıklamasız biçimde kalabilir. Ayrıca CSS ve JavaScript dosyalarını engellemek, Google'ın sayfayı doğru işlemesini zorlaştırır.

Core Web Vitals

Core Web Vitals, Google'ın gerçek kullanıcı deneyimini ölçmek için kullandığı üç metriktir. LCP (Largest Contentful Paint), sayfadaki en büyük içerik öğesinin ne kadar sürede göründüğünü ölçer; 2,5 saniye veya altı iyi kabul edilir. INP (Interaction to Next Paint), tıklama ya da dokunma gibi etkileşimlere sayfanın ne kadar hızlı tepki verdiğini ölçer ve Mart 2024'te First Input Delay (FID) metriğinin yerini almıştır; iyi eşik 200 milisaniye veya altıdır. CLS (Cumulative Layout Shift), yüklenme sırasında öğelerin beklenmedik kaymasını ölçer; 0,1 veya altı iyi sayılır. Bir sayfanın eşikleri geçmiş sayılması için ziyaretlerin %75'inde bu değerlerin sağlanması gerekir.

Bu değerler iki kaynaktan okunur. Alan verisi, Chrome kullanıcılarından toplanan gerçek ölçümlerdir ve Search Console'daki Core Web Vitals raporunda ve PageSpeed Insights'ın üst bölümünde görünür. Laboratuvar verisi ise Lighthouse gibi araçların tek bir simüle cihazda yaptığı testtir; sorunun nedenini bulmaya yarar ama sayfa deneyimi değerlendirmesinde esas alınan veri değildir.

İyileştirmeler metriğe göre ayrışır. LCP için ana görseli tembel yüklemeden (lazy loading) çıkarmak, WebP ya da AVIF gibi biçimlerde doğru boyutta sunmak ve sunucu yanıt süresini kısaltmak; INP için uzun JavaScript görevlerini bölmek ve üçüncü taraf betikleri azaltmak; CLS için görsel ve reklam alanlarına önceden genişlik ve yükseklik vermek ilk bakılacak yerlerdir. Metriklerin ayrıntılı anlatımını Core Web Vitals rehberimizde bulabilirsiniz.

Yapılandırılmış veri

Yapılandırılmış veri, sayfadaki bilginin ne anlama geldiğini arama motorlarına makinece okunabilir biçimde anlatan işaretlemedir. Ortak sözlük schema.org'dur; Google bu işaretlemenin JSON-LD biçiminde, sayfanın HTML koduna gömülü bir betik bloğu olarak eklenmesini önerir. Kurumsal bir site için temel türler şunlardır:

• Organization: kurumun adı, logosu, iletişim bilgileri ve resmî sosyal medya hesapları
• WebSite: sitenin adı ve ana adresi
• Article veya BlogPosting: yazının başlığı, yazarı, yayın ve güncelleme tarihi
• BreadcrumbList: sayfanın site hiyerarşisindeki yeri
• LocalBusiness: fiziksel adresi ve çalışma saatleri olan işletmeler

Burada iki gerçek akılda tutulmalıdır. Birincisi, işaretleme zengin sonuç görünümüne uygunluk sağlar ama gösterimi kesinleştirmez; kararı arama motoru verir. İkincisi, bazı türlerin desteği zamanla değişir: Google, 2023'ten bu yana SSS (FAQPage) zengin sonuçlarını yalnızca bilinen, yetkili devlet ve sağlık sitelerinde gösteriyor. Bu işaretleme geçerliliğini korur, ancak çoğu site için arama sonucunda ayrı bir görünüm üretmez.

Kontrol ölçütü tutarlılıktır: Şemadaki her bilgi sayfada da görünmelidir. Sayfada yer almayan bir puanı, fiyatı ya da soru-cevabı işaretlemek yönergelere aykırıdır ve manuel işlem riskini doğurur. Yayından önce Google'ın Zengin Sonuçlar Testi ve Schema Markup Validator ile doğrulama yapılır; yayından sonra Search Console'daki ilgili raporlarla hata ve uyarılar izlenir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Test ortamındaki Disallow: / satırını ya da site geneli noindex ayarını canlıya taşımak.
• Dizinden çıkarılmak istenen sayfayı robots.txt ile engelleyip noindex etiketinin okunmasını imkânsız hâle getirmek.
• Site haritasına yönlendirilen, 404 dönen ya da başka bir adresi kanonik gösteren URL'ler koymak.
• Site taşımasında eski ve yeni adresleri eşlemeden yayına çıkmak, yönlendirmeleri zincir hâlinde bırakmak.
• Hızı yalnızca Lighthouse puanıyla değerlendirip Search Console'daki alan verisine hiç bakmamak.

Çamlıca yaklaşımı

Teknik SEO'yu tek seferlik bir denetim olarak değil, sitenin ömrü boyunca tekrarlanan bir kontrol düzeni olarak ele alıyoruz. SEO, AEO ve GEO çalışmalarımızda bu listeyi yayından önce, her büyük güncellemeden sonra ve düzenli aralıklarla yeniden uyguluyoruz. Çamlıca Reklam Ajansı olarak sunduğumuz hizmetlerin tamamını da aynı ilkeyle, birbirini besleyecek biçimde planlıyoruz.

Teknik sorunların önemli bir kısmı altyapıda doğduğu için bu liste en çok web tasarım ve yazılım çalışmalarıyla birlikte işe yarar. Reklam trafiğinin indiği sayfaların hızı dijital reklam bütçesinin verimini, form ve telefon kayıtlarının doğru aktarılması da yapay zekâ, CRM ve otomasyon tarafındaki ölçümü etkiler. Sitenin genel kurgusu için kurumsal bir web sitesinin nasıl olması gerektiğini, ücretli kanalların seçimi için dijital reklam kanallarını anlattığımız rehberi okuyabilirsiniz.