AI ile Hazırlanan Eğitim Soruları Nasıl Kontrol Edilmeli?
AI ile eğitim sorusu hazırlamak taslak süresini azaltabilir; ancak doğru cevabı ve sorunun neyi ölçtüğünü insan kontrolü belirler. Akıcı yazılmış bir soru hatalı veya belirsiz olabilir.
Uygulama adımları
Kaynak ve cevap doğrulaması
Her sorunun dayandığı doküman bölümü belirlenir. Doğru cevap gerçekten kaynakta bulunmalı; seçenekler kaynak dışı varsayımla oluşturulmamalıdır. Güncel olmayan prosedürden üretilen sorular yenilenir. Kaynak sürümü tutulduğunda hangi eğitimin hangi kurala dayandığı izlenebilir.
Soru kalitesi
Tek soruda birden fazla bağımsız bilgi sorulmamalıdır. Birden fazla doğru seçenek varsa soru biçimi bunu açıkça belirtmelidir. Yanlış seçenekler anlamsız veya bariz olmamalı; fakat çalışanı dil oyunuyla yanıltmamalıdır. Olumsuz soru kökleri dikkatle kullanılmalıdır.
Pilot ve geri bildirim
Küçük bir çalışan grubuyla sorular denenir. Çok kişinin aynı soruda takılması bilgi açığı kadar kötü ifade belirtisi de olabilir. Cevap dağılımı, itirazlar ve tamamlama süresi incelenir. Soruların zorluk düzeyi rolün gereksinimiyle uyumlu hâle getirilir.
Örnek uygulama
AI, prosedürde “yöneticiye bildirilebilir” denilen adımı zorunluymuş gibi sorar. Konu uzmanı kaynakla karşılaştırınca hatayı düzeltir. Bu kontrol olmadan çalışanlara kurumda bulunmayan bir kural öğretilmiş olurdu.
Çamlıca yaklaşımı
Yapay zekâ taslak hazırlığını hızlandırabilir; sorunun doğru ve adil olup olmadığına ise konu uzmanı karar verir. Çamlıca 360 yaklaşımında yapay zekâ, kurumun kendi dokümanlarından özet, öğrenme noktası ve soru taslağı üretmeye yardımcı olur; yayından önceki kontrol ve onay kurumun sorumluluğundadır. Her sorunun dayandığı kaynak ve sürüm bilgisinin korunması kontrolü kolaylaştırır. Pilot sonuçları ve çalışan geri bildirimleri soruların iyileştirilmesinde kullanılır. Böylece sınav sonucu, kötü kurulmuş sorulardan çok gerçek bilgi açığını yansıtır.
Bu süreç için Eğitim ve Yetkinlik modülünü inceleyebilirsiniz. Modüllerin birlikte nasıl çalıştığını Çamlıca 360 platformunda görebilir, ihtiyacınızı Çamlıca 360 ekibiyle değerlendirebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Doğru cevap anahtarı varsa kontrol yeterli mi?
Hayır. Sorunun açıklığı, kaynak ilişkisi ve ölçtüğü beceri de değerlendirilmelidir.
Çok yanlış yapılan soru zor olduğu için iyi midir?
Belirsiz veya hatalı da olabilir. Cevaplar ve çalışan geri bildirimleri incelenmelidir.
Yapay zekânın yazdığı sınav soruları doğrudan kullanılmalı mı?
Uzman kontrolünden geçirilmelidir. Yanlış cevap anahtarı veya belirsiz soru eğitim ölçümünü bozabilir.
AI ile hazırlanan sorunun kaynağı nasıl kontrol edilir?
Her soru, dayandığı doküman bölümü ve sürümüyle eşleştirilir. Doğru cevap kaynakta açıkça bulunmuyorsa soru yeniden yazılmalı veya çıkarılmalıdır.
Birden fazla doğru cevabı olan soru nasıl yazılmalı?
Soru kökü bunu açıkça belirtmelidir; örneğin “Uygun olanların tümünü seçin” ifadesi kullanılabilir. Aksi hâlde çalışan tek doğru cevap arar ve ölçüm bozulur.
Olumsuz soru kökü kullanılmalı mı?
Dikkatli kullanılmalıdır. “Hangisi yanlıştır?” gibi kökler gerekebilir; ancak olumsuz ifade belirgin yazılmalı ve aynı soruda çift olumsuzluktan kaçınılmalıdır.
Pilot uygulama hangi grupla yapılmalı?
Soruları gerçekten kullanacak rolü temsil eden küçük bir grupla yapılmalıdır. Böylece ifadenin çalışanların dili ve iş bilgisiyle uyumu, yayından önce görülür.